Jing Deresi’nin suyu alçalmış, beyaz taşlar su yüzüne çıkmış.

Hava giderek soğuyor, dallardaki kızıl yapraklar çoktan seyrelmiş.

Dağ yolunda aslında yağmur yağmamıştı，

Ama havaya yayılan o koyu yeşil dağ rengi, insana sanki giysileri de nemlenmiş gibi hissettiriyor.

山中: Günümüzde yaygın kullanılan başlık, Dağda. 《全唐诗》 (Tang Şiirlerinin Tamamı) 128. ciltte bu dört dize, Wang Wei'nin 《阙题二首》 (Başlıksız İki Şiir) dizisinin ilk şiiri olarak düzenlenmiştir; burada yaygın başlıkla ayrı olarak sunulur, diğer şiirin içeriği buna eklenmez.

荆溪: Şiirde geçen derenin adı. Eski metinlerde “荆谿” diye de yazılır; “谿” ile “溪” aynı anlamdadır. Bu aktarımda şiirden hareketle daha kesin bir yürüyüş güzergâhı belirlenmez.

白石出：Deredeki beyaz taşların suyun üstüne çıkması. “出”（ortaya çıkmak）, su sığlaştığında taşların görünür hâle gelişini anlatır.

天寒: Havanın soğuk oluşu; kızıl yaprakların seyrekliğiyle birlikte sonbahardan kışa geçiş manzarasını belirtir. Buradan belirli bir yıl veya gün çıkarılmaz.

稀：Az、seyrek，dallarda kalan kızıl yaprakların artık pek az olduğunu belirtir。

元: Aslen, zaten. Burada “山路元无雨” (dağ yolunda aslında yağmur yok) metni kullanılmıştır; Vikikaynak'ta 《山中》 (Dağda) başlıklı başka bir sayfada “山路天无雨” yazılıdır; bu, 《全唐诗》 (Tang Şiirlerinin Tamamı) içinde yer alan 《阙题二首》 (Başlıksız İki Şiir) dizisinin ilk şiirinden farklıdır. Metin sonuncusuna göre doğrulanmış, iki farklı ifade karıştırılmamıştır.

空翠：Dağların arasında havaya yayılan yemyeşil dağ rengi，hem rengi anlatır，hem de yoğun yeşillikle çevrelenme hissini iletir。

湿人衣: İnsanın giysilerini ıslatır gibi olmak. Bu, “无雨”, yani yağmur yok ifadesiyle birlikte, dağların renginin uyandırdığı serin ve nemli duygu olarak anlaşılmalıdır; gerçekten yağmur yağıp giysilerin ıslandığını varsaymak gerekmez.

《山中》（Dağlarda）, Wang Wei'nin beş karakterli dört dizeden oluşan bir şiiridir; soğuğun giderek arttığı günlerde dere boyunca dağda yürürken gördüklerini ve hissettiklerini anlatır. Beyaz taşlar, seyrek kızıllıklar ve yoğun yeşillik yirmi karakter içinde birbirini yansıtır; son iki dize “无雨”（yağmur yok）ifadesinden “湿衣”（ıslanan giysiler）ifadesine geçerek duyusal katmanları zengin bir tat bırakır. Burada 《全唐诗》（Bütün Tang Şiirleri）eserinin 128. cildindeki 《阙题二首》（Başlıksız İki Şiir）dizisinin ilk şiirinin metni temel alınmış, günümüzde yaygın olan 《山中》（Dağlarda）başlığı kullanılmıştır. Bu kaynaklarda kesin yazılış yılı ve yolculuk güzergâhı hakkında çıkarım yapılmaz. Bu bölüm ile aşağıdaki çeviri, açıklamalar ve değerlendirme yeni hazırlanmış bir okuma rehberidir; yazarın özgün önsözü değildir.

İlk dize dereyle başlar, ama suyun akışını doğrudan uzun uzun anlatmak yerine beyaz taşları “出” (ortaya çıkarır). Tek bir “出” sözcüğü suyla taş arasındaki ilişkiyi canlandırır: Su sığlaşınca taş görünür; taşın rengi ne kadar açık seçikse derenin duruluğunu ve sığlığını zihinde canlandırmak o kadar kolaydır. Buradaki beyaz, boş bir arka plan değil, okurun dağ manzarasına girerken ilk ayırt ettiği biçim ve renktir.

İkinci dize “天寒”（hava soğuk） diyerek devam eder, bedenin hissettiği sıcaklığı görüntünün içine taşır. “红叶稀”（kızıl yapraklar seyrek） hem mevsimi bildirir hem de kompozisyonu değiştirir. Kızıl yapraklar görüş alanını bütünüyle kaplayan bir örtü değil, seyrek birkaç noktadır; az oldukları için kırmızılıkları da önceki dizedeki beyaz taşlar da ayrı ayrı belirginleşir. Şiir soğukluğu ve seyrekliği doğrudan çöküşe bağlamaz, bunlara şairin yaşamına dair bir yakınma da eklemez; okurken manzaranın kendi ağırlığını korumak yerinde olur.

İlk iki dizede görülenler küçük parçalardır: deredeki taşlar, daldaki yapraklar. Üçüncü dizede “山路”, dağ yoluna geçilir; insanın yürüyüşü şiire girer, görüş alanı birkaç manzara öğesinden bütün çevreye genişler. “元无雨”, aslında yağmur yok, önce kesin bir olumsuzlama yapar; sanki bir duyumu ayırt edip açıklığa kavuşturur. Okuru bir an durdurur: Yağmur yoksa sonraki dize neden “湿”, ıslanmak, der?

Yanıt“空翠”（havayı dolduran yeşillik）ifadesinde saklıdır. Koyu yeşil artık yalnızca uzaktaki ağaçların rengi değildir; havayı doldurmuş, yolcuyu kuşatmış gibidir.“湿”（ıslatmak）, gözle görülen yeşile dokunmayla hissedilen serinlik ve nem kazandırır; renk sanki bedene yaklaşabilir, giysilerle dağ ormanı arasındaki mesafeyi aşabilir. Bu duygu, hava durumu kayıtlarıyla doğrulanması gereken bir iddia değil, şairin yoğun yeşilliğin içinde bulunma deneyiminin ifadesidir.

“无雨” (yağmur yok) ile “湿衣” (ıslanan giysi) yan yana gelir ve birbirini geçersiz kılmaz. Bunu yalnızca dağda sonradan yağmur yağdığı şeklinde açıklamak, ilk dizedeki gözlemi işlevsiz bırakır; “ıslaklığı” yalnızca bir söz sanatı saymak da o somut bedensel duyumu kaçırmaya yol açar. İki dize birlikte okunduğunda, şiirin görüleni ve içte hissedileni nasıl aynı anda geçerli kıldığı anlaşılır: Giysiler gerçekten ıslanmış olmayabilir, ama dağın renginin getirdiği serin tazelik, insanda giysileri ıslanmış gibi bir duygu uyandırmaya yeter.

Şiirin renkleri beyaz ve kırmızıdan yeşile döner; manzaranın kapsamı da dere taşlarıyla dökülmeden kalmış yapraklardan dağ yoluna ve havaya açılır. Son dize insana yönelir; okur artık yalnızca resmin dışından bakmaz, yolcunun peşinden dağlara girer gibidir. Şiir dönüş yolunu, inzivaya çekilme kararını ya da hayattaki bir dönüm noktasını anlatmaz; bütünlüğü bu tek yürüyüşte ve duyumsayıştadır. Yirmi karakterin insanda bıraktığı, soğuğun içinde hâlâ dolup taşan dağ renkleri ve insanla manzaranın buluştuğu bir andır.