Đóa hoa không phải hoa

La Nghi muốn hoa mai màu xanh lam. Khi nàng nói câu ấy, Cố Thanh đang giấu đầu chỉ cho một cành mai đỏ. Ngón tay vừa siết lại, cánh hoa lẽ ra phải xòe phẳng liền cuộn thành một góc hẹp. Tiểu Mãn ngồi đối diện, không ngẩng đầu, nhưng Cố Thanh có cảm giác con bé hẳn đã nghe thấy cả khoảnh khắc tay nàng ngừng lại.

La Nghi được tiệm Diêu chỉ đến. Diêu Liễu chẳng muốn vì mười tám cành mà đổi cả bộ mẫu, bèn bảo bà đến tìm người cung cấp hoa thử xem, làm hay không cứ bàn trước, đừng đợi nhận hàng rồi mới nói chẳng giống điều mình nghĩ. Thứ bà mang đến chẳng phải sách mẫu hoa, chỉ là một mảnh vải xanh lam, trên vải có vân đậm nhạt như sóng nước. Bà muốn mười hai cành bày trên bàn, sáu cành có thể tháo ra cài tóc, định cuối năm gửi tới tiệm phấn thơm mới mở ở Thạch Hiện.

“Mai làm gì có màu thế này.” Cố Thanh nói.

La Nghi vuốt phẳng tấm vải: “Thế nên tôi mới tìm người làm hoa lụa. Nếu muốn hoa trên cây, tôi cứ đợi cành nở rồi đi mua là được.”

Cố Thanh cứng họng vì câu ấy, vẫn muốn nói rõ rằng mình đâu phải người cứ tùy tiện hắt màu lên vải. Nàng tìm cành mai trắng, đặt lên mảnh vải kia, cho La Nghi xem màu nhạt hợp với màu xanh ra sao. La Nghi nhìn kỹ, chẳng chê, bảo thế cũng đẹp, nhưng biển gỗ ngoài tiệm đã làm theo dáng sóng nước. Nàng muốn người ta từ xa đã thấy trên quầy có cùng một sắc ấy, chứ không phải đến gần để đoán hoa thật hay giả.

Lúc ấy Cố Thanh mới hiểu La Nghi đâu cần một cành mai giống mai thật hơn. Hiểu ra rồi, nàng vẫn chưa thể thích ngay. Mảng lam xanh dưới những cánh trắng như nuốt mất chút ánh sáng nàng đã cẩn thận chừa lại đêm qua. Nàng thu hoa về, hỏi nếu làm theo tấm vải thì nhụy cũng màu lam sao. La Nghi cười, bảo cứ làm cho mình xem, ưng thì dùng, đừng vội lược hết những gì mình có thể thích.

Lúc ấy Tiểu Mãn ngẩng đầu, nói dùng màu lam đậm của xưởng nhuộm thì lúc ướt e sẽ ngả đen, nếu là lụa mỏng, có thể thử riêng ở mép trước. Cố Thanh đang định nói mình cũng nghĩ đến đó, nghe La Nghi hỏi cô biết nhuộm à, bèn nuốt câu ấy xuống. Tiểu Mãn bảo mình từng trông giúp vại nhuộm, không dám bảo đảm làm được màu hoa tinh tế, nhưng có thể lấy hai mảnh lụa bỏ đi thử, được hay không một ngày là biết.

La Nghi không hỏi ngay tiền công của Tiểu Mãn, trước hết nhìn chiếc trâm gỗ sau tóc nàng. Cạnh trâm cài một cánh cuộn đã rất cũ, chính là cánh mấy hôm trước Cố Thanh tưởng đã bị cái bát rỗng đè hỏng, chẳng biết Tiểu Mãn sửa lại để cài từ bao giờ. La Nghi hỏi có thể làm hoa lam theo kiểu ấy không, một bên hơi lật ra, đừng dồn hết vào giữa. Cố Thanh nhận ra ngay mẫu mà trước kia nàng bảo tiệm họ Diêu không cần, vậy mà ở đây lại có khách ưng.

Nàng vốn định nói thế thì đâu phải hoa mai, mở miệng lại thành kiểu này phải thử thêm hai lần, chưa chắc bông nào cũng giống nhau. La Nghi bảo thế lại hay, mười hai cành bày trên bàn mà giống hệt nhau thì trông như lấy dao đục ra từ cùng một tờ giấy. Bà cười, để vải lại trên bàn, hẹn ba ngày sau đến xem mẫu. Nếu không thành thì cứ nói trước, bà chẳng làm khó. Nếu thành thì tính mười tám cành, mỗi cành mười bốn văn, giao đến Thạch Hiện trước cuối tháng, trả trước một phần ba để Cố Thanh khỏi phải đi mua vật liệu với hai bàn tay trắng.

Tám mươi bốn văn đặt xuống bàn. Cố Thanh hỏi ngay nếu mẫu không hợp thì số tiền này tính sao. La Nghi bảo vật liệu thử hỏng thì nói rõ đã dùng bao nhiêu, đâu thể bắt người làm hoa gánh hết. Nghe vậy, Cố Thanh không nhịn được liếc Tiểu Mãn. Cô đã cúi đầu chia lại khay cánh trắng ngà, không nhân lúc ấy hỏi hai văn tiền công cũ. Khi thu tiền, nàng bỗng thấy chẳng nhẹ lòng như lúc mới trông thấy, như thể tấm vải xanh trên bàn cũng soi ra chỗ chính mình chưa nói cho rõ.

La Nghi đi rồi, bà vén rèm cửa sổ cao hơn một chút cho ánh sáng rọi vào tấm vải xanh. Bà chẳng vội nói trên đời không có mai thế này, chỉ bảo Cố Thanh mang nhụy tới đặt cạnh vải mà so. Vàng nhạt trông xỉn, đỏ lại quá chói. Bà chọn một mảnh trắng pha xám nhạt, cài vào giữa màu xanh, nói hồi trẻ từng làm hoa cho gánh hát, trên sân khấu phải nhìn rõ mặt người, màu sắc đâu nhất thiết giống ngoài sân. Cố Thanh hỏi bà làm hoa ấy năm nào, bà chỉ nói lâu rồi, chẳng muốn lần giở năm tháng thành một chuyện dài.

Việc nhuộm phải làm trong gian bếp. Cố Thanh rửa nồi nhuộm hai lượt, sợ dầu sót làm hỏng lụa mới. Tiểu Mãn rửa tay lâu hơn nàng, trong móng vẫn còn màu lam cũ, rửa mãi rồi thôi không nhìn nữa, chỉ lau sạch những đầu ngón sẽ chạm vào lụa. Hai người đứng sát bên bếp nhỏ, hơi nước vừa bốc lên từ nồi, giấy dán cửa sổ đã mờ một khoảng. Thẩm Tố đẩy hé nửa cánh cửa sổ cho họ, phủ vải cũ lên đầu gối, ngồi lựa nhụy hoa trắng xám ở chỗ không vướng chân.

Lần đầu màu quá đậm. Cố Thanh giơ mảnh lụa ướt lên, thấy chẳng giống chút nào với tấm vải đem tới. Tiểu Mãn bảo chờ khô đã, nàng cứ muốn xem mép ngay, đưa tay vò một cái, lụa ướt nhăn thành một nếp. Hai người nhìn nhau, ai cũng biết mảnh này chẳng thể tính là lỗi của người kia. Cố Thanh để riêng nó ra, không đẩy sang đĩa phế liệu phía Tiểu Mãn. Đến tối nàng mới xem lại, màu đậm quả đã nhạt đi một lớp, nhưng vết ngón tay nàng vẫn còn, như dấu răng do cơn sốt ruột cắn vào.

Vì miếng lụa bị nhăn ấy, Cố Thanh lại chạy một chuyến đến tiệm vải. Vừa bước vào nàng đã hỏi có loại dệt mịn và sít nhất không. Chị Kỷ nghe nàng nói xong định dùng vào việc gì, lại lấy ra trước một cây lụa không mềm mượt đến thế. Cố Thanh chê sờ ram ráp, hỏi hoa xanh làm ra mà thô thì khách có trách không. Chị Kỷ bảo thô hay không còn tùy đặt ở đâu. Em lấy sợi chỉ mảnh mà xách nước, dù là sợi chỉ đẹp nhất cũng chẳng thể trách nước không chịu theo lên.

Tiểu Mãn cùng đến lấy vải ướt đã nhuộm, thấy cây lụa ấy lại sờ lâu hơn một lát. Nàng vắt lụa lên mu bàn tay, cho Cố Thanh xem khi xoay khớp ngón, lụa đứng dáng thế nào, rồi lấy ra cây khác mỏng hơn, túm thành một bông để so. Lụa mỏng sáng lên giữa các ngón, buông tay là rũ xuống. Cây trước không trong bằng, nhưng giữ được mép lật ra ngoài lâu hơn. Cố Thanh chợt bực mình vì vừa bước vào đã chỉ hỏi thứ đắt nhất, như thể chỉ giá tiền mới giúp nàng đứng vững trước mặt khách.

Nàng chẳng biến nỗi bực ấy thành lời trách Tiểu Mãn, chỉ cắt mỗi loại một chút, hỏi trước xem có ai chịu mua vải vụn còn thừa sau khi bán không. Chị Kỷ nói miếng lớn còn làm được mẫu khác, nhỏ bằng lòng bàn tay thì đừng trông bán lại được. Nàng nghĩ một lát, mua loại đứng dáng hơn, trả lại miếng mỏng nhất. Lúc ra về, Tiểu Mãn đi trước, sọt vải ướt nặng mà bước chân vẫn đều. Nàng đưa tay đỡ một đầu, Tiểu Mãn thoáng ngẩn ra rồi mới nhường cho.

Hai người cùng khiêng một giỏ qua cầu, chẳng thể mạnh ai nấy chọn chỗ khô mà đi. Cố Thanh giẫm phải một vũng nước nông, tay áo Tiểu Mãn cũng quệt vào lan can cầu, chẳng ai tiện trách ai. Đến đầu ngõ họ mới đặt giỏ xuống cho tay nghỉ, Cố Thanh bật cười trước, nói thế này còn khó hơn bưng một khay hoa. Tiểu Mãn cúi nhìn giỏ lụa lam ướt, đáp chờ khô rồi sẽ nhẹ. Nàng nghe vậy, thôi không vội đưa tay thử lần nữa khi lụa còn chưa khô hẳn.

Ngày hôm sau, họ chỉ nhuộm ba miếng. Cố Thanh lo màu viền, Tiểu Mãn chỉnh độ cong của cánh, bà nội ngồi bên lựa chỉ. Bàn hẹp hơn trước, tay hai người thường chạm nhau. Ban đầu Cố Thanh luôn muốn người kia dừng tay trước. Sau nàng xoay hộp chỉ sang hướng khác, chừa một khe đủ cho cả hai cùng đưa tay vào. Trong ba cánh ấy chẳng cánh nào giống hệt miếng vải mẫu, nhưng mỗi cánh đều có chút sáng ở viền. Trải trên lòng bàn tay, chúng đẹp hơn hẳn khi còn ướt.

Khi cuộn hoa, Cố Thanh vẫn chưa yên tâm về cánh lật ra ngoài. Nàng làm bông đầu theo kiểu thường, Tiểu Mãn làm thêm một bông theo cánh sau tóc mình. Hai bông đặt giữa bàn, một bông khép gọn, một bông như quên đóng một cánh cửa sổ nhỏ. Thẩm Tố ngắm hồi lâu, bảo hồi trẻ bà cũng nói nhìn chính diện mới đẹp, nhưng người cài hoa đâu phải lúc nào cũng đứng đối diện mình. Cố Thanh bèn giơ cả hai bông lên bên tai, quay đầu soi vào chậu nước.

Người trong chậu nước tóc hơi rối, cổ tay áo từng vá, vậy mà bông hoa xanh chẳng vì thế mà trông lạc lõng. Nàng dịch bông có cánh lật ra ngoài thêm về phía sau, để lộ đôi mắt mình, bỗng thấy như đang nhìn một Cố Thanh khác mà trước nay nàng chưa từng nghĩ tới. Thấy nàng im lặng, Tiểu Mãn hỏi vẫn chưa đẹp sao. Nàng lắc đầu, bảo đợi khách tới rồi chọn. Thật ra trong lòng đã hơi nghiêng về một bên, chỉ là chưa muốn để người ta thấy mình đổi ý nhanh đến thế.

Đến ngày hai mươi mốt, La Nghi tới xem mẫu, tay còn xách một lọ hương nhỏ không có mùi ngọt. Nàng chẳng đổ hương lên hoa, chỉ mở lọ bên cửa sổ cho Thẩm Tố ngửi, hỏi trong phòng có khô không, lúc làm hoa mà mùi nồng thì có chóng mặt không. Cố Thanh nhanh miệng đáp thay bà là không, nhưng bà bảo ngửi lâu sẽ chóng mặt, nếu ngửi thì chỉ đưa lại gần một chốc. La Nghi lập tức đậy lọ, cũng chẳng tỏ vẻ khó xử vì bà không khen hết lời.

Nàng chọn một bông có cánh lật ra ngoài, hỏi có thể làm theo bông ấy mà không cần lật cả mười hai cành về cùng một phía được không. Cố Thanh nói kiểu này Tiểu Mãn thử trước, rồi mình mới chỉnh màu. Khi nói ra cái tên ấy, chút gì trong lòng nàng vẫn không chịu nhường như bị mũi kim kéo qua, chỉ hơi nhói, mà nhẹ nhõm thì nhiều hơn. La Nghi quay sang nói với Tiểu Mãn một tiếng vất vả rồi. Tiểu Mãn cười rõ hơn bất cứ lúc nào trong những ngày làm ở nhà họ Cố, rồi lập tức thu nụ cười lại, đưa tay chạm chiếc trâm gỗ cũ sau tóc.

Giá đã định chẳng tăng vì một tiếng cảm ơn công khó ấy. Số lượng mười tám cành, sáu cành tháo được và ngày giao đều giữ nguyên. Chỉ nói thêm rằng nếu một hai cánh không đều, có khi còn hợp hơn là cố sửa cho giống nhau. Cố Thanh ghi những điều chính lên giấy, chữ nào không biết viết thì vẽ một vòng tròn đơn giản. La Nghi không sửa chữ hộ nàng, chỉ vạch thêm một nét nhỏ ở chỗ tháo được, dặn đừng vì vội làm cho xong cả cành mà khâu chết luôn phần cần tháo ra để cài.

Khách đi rồi, Cố Thanh lại tháo đóa hoa xanh đầu tiên quá đỗi đều đặn, giữ những phần còn dùng được. Nàng không nhận cả hai kiểu hoa là do mình cải tiến. Trước tiên, nàng cất mẫu thử cũ của Tiểu Mãn vào hộp dẹt, hỏi sau này khi phối màu còn có thể mượn để so không. Tiểu Mãn bảo cứ mượn, đừng đè dưới bát. Cố Thanh nghe mà nóng mặt, lấy một tờ giấy khô lót ngay ngắn, như dành chỗ cho đóa hoa mới có được, cũng như giữ lại cho mình một lời nhắc không thể tiện tay sửa đi.

Tối ấy nàng làm đến khi bà giục ăn, nhưng ngừng kim nhanh hơn trước. Bát của ba người được bày xuống, ban đầu Tiểu Mãn định đi, nói nhà có cơm, Thẩm Tố bảo nàng ăn vài miếng rồi hẵng về, cơm thừa thêm một bát cũng chẳng tốn bao nhiêu. Nàng ngồi xuống, cẩn thận đặt trâm tóc ở góc bàn, sợ lúc ăn chạm vào hoa. Cố Thanh thấy cánh cuộn cũ ấy, không hỏi rốt cuộc dùng nguyên liệu nhà nào, đưa tay đẩy bát canh vào trong, chừa một chỗ không dính nước cho mảnh lụa chỉ dài nửa ngón tay kia.