Hai bản giao ước chở hàng

Mười hai vò nhỏ xếp trong sân, Diêu Gia nhất thời chẳng nhận ra vò nào mình đã thay. Màu đất nung vốn có đậm có nhạt, bọc rơm vào rồi, mỗi vò chỉ còn một miệng tròn ngửa lên trời. Cao Giáng ngồi xổm bên vò cuối buộc nút, Diêu Gia đi từ đầu dãy kiểm từng miệng vò. Đến vò thứ năm, nàng không nhớ đã kiểm vò thứ tư chưa, bèn quay lại, khiến Cao Giáng bật cười, bảo cứ nhìn thêm nữa thì đến giấm cũng nhận ra mắt nàng.

Nàng cũng cười, tay vẫn làm. Mọi lần giao dăm vò quanh đây, đẩy xe qua một con phố, bếp nhà nào đang mở cửa cũng nhìn thấy. Lần này xuôi sông tới Việt Phố mất hai ngày, nàng quen vị trong vò, còn từng bàn tay chiếc vò sẽ qua thì nàng chẳng quen. Nàng sợ mình sơ ý, đến khi vào bát người ta, thứ họ nếm đầu tiên lại là một lỗi nàng đã bỏ sót, trước cả vị giấm.

Cao Giáng buộc xong vò cuối, đứng lên đấm lưng. Diêu Gia đưa nàng hai mươi bốn văn đã thỏa thuận, tính cả công rửa vò và bọc buộc, trả đủ tiền hôm nay thay vì hứa hẹn chuyện sau này nếu mẻ hàng bán thuận. Cao Giáng đếm rồi cất vào túi, nét mặt lập tức nhẹ nhõm, bảo lát nữa Thích Giá về, mình phải đi mua một miếng đậu phụ chàng thích. Diêu Gia hỏi không đợi xếp hàng lên thuyền xong rồi đi à? Cao Giáng nhìn qua mười hai vò, bảo các nút đã buộc đủ, lên thuyền đến lượt ai trông thì người ấy trông, sạp đậu phụ mà dọn mất thì quản sự Lục có đền cho nàng đâu.

Cao Giáng nói nghe thật có duyên. Diêu Gia tiễn nàng ra cửa, vẫn hơi muốn giữ nàng lại, cuối cùng chỉ nhờ nàng xem hộ sạp có đậu phụ non không, nếu có thì sáng mai để phần cho mình. Cổng sân khép lại, cả mười hai chum đều ở trước mắt nàng. Nàng áp lòng bàn tay lên chiếc trong cùng. Thành gốm mát lạnh, giấm đã ủ chín bên trong vẫn lặng yên, chẳng vì hôm nay nàng sốt ruột mà bảo đảm thêm cho nàng được chút nào.

Lục Nghiễn đến trước trưa, kiểm niêm trước rồi xem nút buộc rơm, không khen chiếc nào cũng tốt. Có một tai vò bị dây ngoài kéo lệch, chàng bảo nàng giữ, tự tay nới ra một chút rồi buộc lại cho ngay. Nàng thấy lần này chàng ít lời hơn hôm qua, tưởng ở bến bận, bèn lấy hai tờ giấy sạch, hỏi có viết giao ước ngay bây giờ không. Lục Nghiễn nhìn hai tờ giấy, gật đầu, rửa tay rồi ngồi vào chỗ trước kia đối sổ.

Diêu Gia đã liệt kê sẵn bên cạnh những điều mình muốn hỏi nhất, chẳng để chàng nghĩ thay. Nàng hỏi nếu hàng đến tiệm mà niêm đã xê dịch, vị chua lại đổi, ai sẽ phân rõ là do nàng đóng không đúng hay do va đập dọc đường. Chàng nói lúc xuất hàng mỗi bên ghi lại tình trạng niêm, đến bến cùng người nhận xem tận mặt rồi mới chuyển vào bếp. Nàng niêm không đúng thì nàng chịu, va đập hư hỏng trên thuyền thì bên vận chuyển nhận trách nhiệm, chẳng thể vì một tai vò vỡ mà để người bán giấm và người mua giấm đoán lỗi của nhau.

Nàng ghi lại mấy câu ấy, rồi hỏi nếu đến ngày ba mươi vẫn chưa tới thì sao. Ngòi bút trong tay Lục Nghiễn hơi dừng, chàng đáp chậm một ngày thì hoàn phần cước phải hoàn của một ngày, tối đa là miễn cước chuyến này. Nếu vì thuyền chậm kỳ mà người ta không chịu nhận, cước chở về cũng không nên đè lên nàng. Chàng nói rất chắc. Nàng nhìn đầu bút hạ xuống, chút thấp thỏm vì không rành đường sông dần chuyển lên mặt giấy. Nàng nghĩ ít ra nếu xảy ra chuyện, không còn phải chỉ dựa vào giao tình trước kia của hai nhà mà bảo bên kia gánh thêm một chút.

Nàng vẫn hỏi cho cùng: “Thật đến nước ấy, tôi tìm hãng hay tìm chàng?”

Lục Nghiễn ngẩng đầu nhìn nàng một lát, nói hàng qua tay mình nhận, trên giấy ghi tên mình, bên nào tìm đến cũng không thể chỉ đẩy đi rằng không thuộc phần mình quản. Nàng vốn muốn nghe rốt cuộc trên thuyền ai chịu trách nhiệm, nghe tên chàng, trong lòng lại ấm lên một chút trước. Nàng cúi đầu chép tiếp, giấu hơi ấm ấy trong những nét bút chậm hơn. Hai tờ viết riêng, tờ thứ hai không thể chỉ chép đại theo tờ đầu, nàng kiểm từng dòng, Lục Nghiễn đợi, không giục.

Viết đến tiền cước, nàng đếm ba mươi sáu văn trả trước, nửa còn lại đến Việt Phố thanh toán. Tiền cọc vò rỗng vẫn ghi riêng trong phiếu giữa nàng và quán ăn, không gộp vào tiền cước của nhà thuyền. Lục Nghiễn xâu riêng số tiền nhận hộ, không bỏ vào túi mang theo mình. Thấy vậy, tay nàng bất giác cũng thả lỏng đôi chút. Nàng lấy một mảnh vải bông cũ lau sạch đầu ngón tay, chuẩn bị lăn dấu.

Lục Nghiễn nhớ chuyện suýt lấy giấm mài mực khi so sổ, nói lần này cuối cùng cũng nhìn đúng bát rồi. Diêu Gia liếc chiếc bát nhỏ cạnh nghiên, đáp nếu còn nhầm thì cứ để người ở thương hiệu ngửi mùi giấm nhà nàng mà nhận ra tờ giấy. Cả hai bật cười, bản giao kèo mới tưởng chừng quá nghiêm trang bỗng có một khe hở để họ ngồi gần nhau hơn. Khi nàng ấn dấu tay, vân tay hiện không đủ, bèn hỏi có cần ấn lại không. Chàng bảo chỗ này nhìn rõ rồi, thiếu một đường vân nhỏ đâu cần viết lại cả trang.

Hai tờ giấy mỗi người giữ một tờ. Diêu Gia kẹp phần mình vào sổ mới, ngón tay dừng trên khoảng trống một lúc mới viết đủ ngày tháng. Lục Nghiễn nhìn nàng viết, chợt nói một trăm sáu mươi văn ấy giờ cuối cùng cũng chẳng cần nhắc lại. Nàng ngẩng lên, đáp vốn đã thanh toán xong, ngày mai chàng còn nói đem tiền đến tạ thì nàng sẽ mời chàng đọc lại giấy biên nhận đã thu đủ. Lục Nghiễn cười cúi đầu, như thể cuối cùng đã để khoản nhỏ ấy chỉ chiếm đúng chỗ của nó.

Bữa trưa là cháo rau. Nàng thái thêm một đĩa dưa ngâm tương, chẳng vì chuyến hàng này thành mà mua thêm thịt. Ăn được nửa bữa, Lục Nghiễn hỏi còn mơ ngâm đường không. Nàng bảo hết từ lâu rồi. Hôm hai mươi mốt chàng đã nếm, sau đó nàng chia với Cao Giáng ăn hết. Mơ để lâu không ngon, tiếc đến mấy cũng đâu thể giữ mãi. Hũ nhỏ ấy giờ đã rửa sạch, đang hong, đợi hôm nào đựng thứ khác. Đâu phải quả nào cũng phải chờ chàng về, mà ăn hết rồi thì vẫn là mơ chàng mang về lần này.

Chàng gật đầu, đưa đũa gắp miếng dưa cuối cùng ở mép đĩa. Diêu Gia nhìn chàng, rất muốn kể rằng mấy năm ấy nàng cũng từng tưởng mình và Chương Thầm sẽ đi cùng nhau, sau này không thành đâu phải vì nàng vẫn để dành chỗ cho một câu nói thuở nhỏ. Nhưng mở lời như thế cứ như nàng bỗng dưng đem một chuyện cũ chưa ai hỏi ra giãi bày. Nàng ăn hết cháo, rốt cuộc chỉ hỏi ở Việt Phố có phải bữa nào chàng cũng ăn vội thế này không.

Lục Nghiễn nói lúc bận còn nhanh hơn thế này, khi rảnh thì chậm, chỉ là trước đây mẹ luôn đợi cha ăn xong mới ăn, về sau lại đợi mình, thành ra chuyện ăn cơm cứ như trong nhà luôn còn một người chưa tới. Vừa nói, chàng vừa ngước mắt khỏi bát, chẳng hiểu vì sao lòng Diêu Gia khẽ thắt lại. Nàng không đáp rằng sau này cứ tự ăn trước, cảm thấy như thế chẳng khác nào mượn một lời đẹp đẽ mà bước vào bao năm tháng nhà người khác, nên chỉ kéo nồi cháo lại gần, để chàng muốn thêm thì tự múc.

Sau bữa ăn, có người mang thư hồi âm cho Lục Nghiễn đến tận cửa, thư đi theo thuyền ngược dòng. Chàng ra ngoài bóc thư. Từ trong cửa sổ, Diêu Gia thấy chàng đọc trang đầu, trang kia chỉ mở đến nửa, nét thảnh thơi ban nãy trên mặt chàng từ từ thu lại. Nàng tưởng người lớn ở nhà có việc, đợi chàng vào liền hỏi. Chàng đáp là việc sắp xếp của hãng, mấy món hàng đã định trước còn phải ghép chuyến, cha mẹ đều khỏe. Nói xong chàng gấp thư lại, chặn dưới bản giao kèo chở hàng của mình.

Nàng không đưa tay đòi xem, nhưng lòng cũng chưa yên lại hẳn như trước bữa trưa. Nàng hỏi có lỡ ngày ba mươi của chúng ta không. Lục Nghiễn đáp chàng biết là ngày ba mươi, tối sẽ tự đi trông nhận hàng, không để hàng của nàng lại trên bờ rồi đi. Chàng không nói rốt cuộc trên giấy viết gì. Nàng nghe hàng mình sẽ không bị bỏ lại trên bờ, hơi thở nhẹ nhõm đã đến nhanh hơn chút bất an kia.

Buổi chiều chuyển vò, hàng được chia lên hai xe đẩy sàn phẳng nhỏ. Người hãng buôn cử đến nhận, ba mươi sáu văn tiền công chở đã trả trước được giao sang chỗ Phí Thiệu cùng biên nhận. Diêu Gia theo đến tận bến địa phương, không chỉ đứng sau xe nhà mình. Qua đoạn đường hẹp, một bánh xe mắc vào khe đá. Nàng và người đẩy xe mỗi người một bên, nhấc nhẹ thân xe lên. Những chiếc vò khẽ chạm nhau trong lớp rơm, khiến nàng giật mình lập tức đặt tay giữ lấy. Xe qua được, niêm miệng vò vẫn nguyên, vậy mà lòng bàn tay nàng cứ như còn áp vào mặt gốm.

Kho hàng lớn hơn nàng tưởng, mà cũng bừa bộn hơn nàng tưởng. Mỗi món đều có một mảnh giấy ghi riêng, người đi giữa những mảnh giấy ấy, hễ bước qua là chân che mất chữ. Nàng thấy một bên chất lá nhà họ Dư, lúc ấy mới nhận ra hai chiếc giá thấp vốn đặt bên thuyền cũng được để ở đó. Lương Bách Thuận đang ngồi mài một chỗ dằm, vai lót miếng vải cũ. Ông gật đầu chào nàng, hỏi nhà họ Diêu cũng gửi hàng chuyến này à? Nàng đáp phải, chợt thấy thật vui vì gặp người quen ở đây.

Lương Bách Thuận nói giá lá vừa được dời ra, còn phải chờ đến đêm mới xếp chỗ lại. Diêu Gia ngẩng lên, vừa hay thấy xe vò đầu tiên của mình đang được đẩy về phía ấy. Nàng hỏi có lấn chỗ của họ không, giọng không lớn, như sợ làm chút khó xử còn chưa thành chuyện bỗng dưng lớn lên. Lương Bách Thuận đang định đáp thì Lục Nghiễn từ đầu thuyền bên kia đi tới, đưa biên nhận cho nàng trước, bảo đã đếm đủ, niêm cũng xem qua rồi, sáng mai sẽ đi.

Nàng chỉ vào giá lá. Lục Nghiễn đáp cứ xếp tạm trước, đến đêm còn mấy món phải xếp cho khớp chỗ, chàng sẽ ở lại trông. Diêu Gia thấy trên trán chàng có một chỗ sưng nhỏ do va vào khoang thuyền, lòng thoạt tiên thấy cảm thông. Nàng biết câu trả lời ấy chưa nói rõ món nào trước, món nào sau, nhưng lại nghĩ trên thuyền ngần ấy hàng, nàng chỉ mới đứng đây một lát, đâu nên hỏi cho bằng hết. Nàng cất kỹ phiếu nhận, lại gật đầu với Lương Bách Thuận rồi theo Lục Nghiễn ra ngoài.

Gió ở bến mạnh, thổi tung tóc rối bên mai cô, cô giơ tay giữ, một sợi chỉ nhỏ ở cổ tay áo mắc vào dằm gỗ. Lục Nghiễn gỡ chỉ giúp cô, không giật đứt, tay ở rất gần. Diêu Gia nhìn đôi mắt anh cụp xuống, nỗi bất an ấy lại như có thể tạm lùi sang bên. Cô bỗng hỏi tối nay anh ăn chưa, Lục Nghiễn nói lát nữa ăn cùng Phí Thiệu, cô bèn dặn đừng chỉ mải lo hàng, câu vừa rồi anh nói tự ở lại trông khiến người nghe cứ thấy anh sẽ đứng đó suốt đêm.

Anh ngẩng đầu cười, bảo nàng đi đường chậm thôi. Diêu Gia quay về, giấy biên nhận trong tay áo áp vào cổ tay, chỉ một tờ mỏng mà như hôm nay đã có một việc hoàn thành. Tới ngõ Giếng, xa xa vang tiếng gỗ hạ cửa kho, nàng quay đầu không thấy bến, chỉ thấy ánh chiều chìm xuống từ mái nhà. Nàng nghĩ nếu ngày mai cả hai quán ăn đều nhận hàng ổn thỏa, sẽ nói với Cao Giáng trước hết đừng nhận kín thêm, có một buổi chiều, nàng cũng muốn tới chợ đông chọn một đôi giày mới chỉ vì màu sắc. Ý nghĩ này rất nhẹ, theo nàng vào cửa, tạm thời không ai tới hỏi mấy giàn lá ấy sẽ đợi chuyến thuyền nào.